Sterylizacja i kastracja – zło konieczne czy może odpowiedzialne postępowanie?
Każdego z nas wzrusza widok kotki karmiącej i czule myjącej swoje kocięta. Obrazek rozkosznie bawiących się ze sobą kociąt w cieple domowego ogniska również chwyta za serce. Niestety niewiele z nich spotyka taki los. Na całym świecie rodzi się zbyt wiele kociąt. Nie dla wszystkich znajdą się domy i czuli opiekunowie. Większość z tych stworzeń w najlepszym wypadku trafia do schronisk dla bezdomnych zwierząt, albo znacznie częściej wałęsa się po ulicach narażając się na choroby zakaźne, walki z przedstawicielami tego samego gatunku, pogryzienia przez psy lub wypadki komunikacyjne.
Fakty na temat sterylizacji i kastarcji kotów:
- Kotka osiąga dojrzałość płciową zwykle w wieku od 7 do 12 miesięcy. W tym okresie pojawia się pierwsza ruja. Zwykle ruja trwa ok. 4-6 dni. Kotka wtedy głośno miauczy, wygina grzbiet, ociera się o nas, często też ma słabszy lub traci zupełnie apetyt. Pod oknami pojawiają się kocury, które znaczą moczem wszystkie pionowe przedmioty, wrzeszczą i zwłaszcza w nocy dotkliwie uprzykrzają nam życie. Jeżeli kotka nie zostanie pokryta w tym czasie kolejna ruja zwykle pojawia się od 2 do 4 tyg. I tak cykl ten się powtarza od wiosny do jesieni. Czasem kotki popadają w tzw. nimfomanie czyli ruję ciągłą, wtedy kotki dostają jedną ruję za drugą. Jest to męczące nie tylko dla właściciela ale także dla zwierzęcia, które nie mogąc zaspokoić swoich naturalnych potrzeb, popada w coraz większą frustrację a nawet depresję.
- Kotka która dostaje pierwszą ruję fizycznie nie jest jeszcze dojrzała aby zostać matką. Zbyt wąska miednica oraz zbyt drobna budowa może utrudnić i skomplikować poród. Zanim więc kotka osiągnie optymalny wiek do macierzyństwa przejdzie już kilka rui w swoim życiu.
- Sterylizacja całkowicie eliminuje popęd płciowy, hamuje pojawienie się rui oraz zapobiega dożywotnio posiadania potomstwa.
- Kotka nie odczuwa potrzeby fizycznego kontaktu oraz chęci posiadania potomstwa ponieważ wraz z narządami płciowymi zostaje również pozbawiona hormonów płciowych odpowiedzialnych za zachowania kopulacyjne oraz instynkt macierzyński.
- Jeżeli wykastrujemy kocura przed osiągnięciem dojrzałości płciowej, czyli w wieku od 6 do 8 miesięcy, unikniemy znaczenia terenu przez kota. W wieku ok. roku zapach moczu kocura staje się coraz bardziej intensywny i nieprzyjemny a wyczuwając ruje u kotek oraz zapach innych kocurów - konkurentów, nasz kot może zacząć znaczyć moczem każde miejsce w domu.
- Kocury, które mają możliwość wychodzenia z domu, często całe dni spędzają w celu poszukiwania „marcujących” partnerek. Często walczą z innymi kotami o względy kotek. W zranione miejsca może wdać się infekcja i proces ropny. Rany po kocich pazurach i zębach są drobne i trudno zauważalne dla właściciela pod gęstym futrem. Kot z rozwijającą się infekcją traci apetyt i często staje się agresywny w stosunku do właściciela
- Walczące koty ponadto mogą także zarazić się od siebie różnymi chorobami zakaźnymi m.in. FAIDS (czyli koci odpowiednik ludzkiego AIDS), białaczką zakaźną kotów, zakaźnym zapaleniem otrzewnej czy chorobą kociego pazura.
- Po kastracji większość kocurów staje się miłymi „poduszkowcami” i przede wszystkim nie płodzi więcej niechcianych, bezdomnych kociąt.
Mity na temat sterylizacji i kastracji kotów:
- Kot po kastracji lub sterylizacji będzie nieszczęśliwy - nieprawda . Zwierzęta nie zdają sobie sprawy z tego co je spotkało. Nie mają świadomości że zostały pozbawione zachowań płciowych i i zdolności rozrodczych, tak więc nie mogą tego żałować.
- Kotka powinna być chociaż raz w ciąży i urodzić kocięta – nieprawda. Nie ma żadnego racjonalnego powodu, potwierdzającego tę tezę.
- Sterylizacja i kastracja wywołuje nadwagę i otyłość – nieprawda. Faktem jest że wysterylizowane zwierzęta potrzebują mniejszą podaż jedzenia gdyż nie zużywają energii na zachowania płciowe. Odpowiednie dostosowanie dawki pokarmowej do potrzeb i aktywności zwierzęcia zapobiegną odkładaniu się nadmiaru tkanki tłuszczowej. Można też stosować karmy light lub specjalne karmy dla kotów po sterylizacji lub kastracji.
- Zmienia się charakter kota, staje się mniej łowny i aktywny – nieprawda. Koty tracą tylko aktywność płciową a nie chęć do zabawy czy zachowania łowne.
Wielu właścicieli kotów boi się zabiegu kastracji i sterylizacji. Często obawy te wynikają z tego że nie mają dostatecznych informacji na temat jak te zabiegi wyglądają i na czym polegają. Strach przed nieznanym jest naturalny, dlatego poniżej umieszczam w przybliżeniu jak z reguły wygląda przygotowanie oraz postępowanie po zabiegu:
- Ustalamy termin z lekarzem weterynarii.
- Przywozimy kota do lecznicy na czczo. Czyli po co najmniej 8-godzinnej głodówce. Może w tym czasie pić niewielką ilość wody.
- Zwierzę otrzymuje znieczulenie ogólne. Jest w tym czasie całkowicie pozbawiona świadomości oraz zdolności odczuwania bólu.
- U kotki goli się brzuch, wykonuje nacięcie ok. 2 cm i usuwa się jajniki lub jajniki i macicę. Potem mięśnie zaszywa się szwami rozpuszczalnymi. Skórę również można zaszyć szwami rozpuszczalnymi, wtedy nie trzeba ich usuwać.
- U kocura nie trzeba dostawać się do jamy brzusznej. Wystarczy naciąć tylko skórę. Cięcie goi się samoistnie.
- Zarówno kota jak i kotkę można odebrać z reguły w tym samym dniu, po paru godzinach od zabiegu, kiedy środek znieczulający przestaje działać.
- W domu zwierzęta nie potrzebują specjalnej opieki pooperacyjnej.
- Po zabiegu należy zapewnić im spokój oraz ciepłe miejsce i nie karmić do następnego dnia, aż środek znieczulający zupełnie przestanie działać.
- Kocury szybko dochodzą do siebie. Następnego dnia po zabiegu mogą jeść i chodzić normalnie tak jak przed zabiegiem.
- Dzień po zabiegu kotka zazwyczaj nie odczuwa bólu, może jeść i poruszać się normalnie.
- Przeważnie kotki nie interesują się raną pooperacyjną. Rzadko mogą próbować wyciągać sobie szwy. Należy wtedy zabezpieczyć ranę przed lizaniem, zakładając kotce kryzę (kołnierz na szyję) lub fartuszek pooperacyjny.
Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu Państwa obawy związane z tymi zabiegami zmniejszą się oraz nie będzie większych problemów z odpowiedzią na pytanie zamieszczone w tytule.
lek. wet. Agata Leraczyk
